Przekazanie majątku członkom najbliższej rodziny może być całkowicie zwolnione z podatku. Aby jednak skorzystać z tej możliwości, trzeba dotrzymać określonych terminów i dopełnić prostych, ale obowiązkowych formalności. Niespełnienie choć jednego z warunków może skutkować utratą zwolnienia i koniecznością zapłaty podatku.
Zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny
Darowizny przekazywane małżonkowi, dzieciom, wnukom, rodzicom, dziadkom, rodzeństwu, ojczymowi i macosze są zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Osoby te należą do tzw. grupy zerowej.
Aby skorzystać ze zwolnienia, trzeba spełnić następujące warunki:
- zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny,
- jeśli darowizna ma formę aktu notarialnego (np. nieruchomość, przedsiębiorstwo) – zgłoszenia dokonuje notariusz, więc nie trzeba już nic składać samodzielnie,
- w przypadku darowizny pieniężnej – przekaz musi być dokonany przelewem na konto, przekazem pocztowym lub wpłatą na rachunek obdarowanego.
Przekazanie majątku związanego z działalnością gospodarczą
Sytuacja komplikuje się, gdy przekazywany majątek jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wtedy kluczowe jest rozróżnienie, czy przekazywany majątek stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP). Przed podjęciem decyzji o zakończeniu działalności lub przekazaniu firmy warto skonsultować się z doradcą podatkowym, by prawidłowo określić skutki podatkowe.
Skutki w podatkach dochodowych (PIT/CIT)
- U darczyńcy: przekazanie majątku w formie darowizny nie powoduje powstania przychodu, więc nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
- U obdarowanego: nabycie w drodze darowizny nie stanowi przychodu w PIT – obowiązuje tu zwolnienie w podatku od spadków i darowizn.
Przekazanie majątku bez podatku jest możliwe, jeśli darowizna trafi do osób z najbliższej rodziny i zostanie prawidłowo zgłoszona do urzędu skarbowego. Kluczowe jest dotrzymanie terminu 6 miesięcy i udokumentowanie przekazania środków. W przypadku majątku firmowego warto rozważyć przekazanie całego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, co może pozwolić uniknąć podatku VAT. Dzięki spełnieniu wymaganych formalności darowizna może odbyć się bezpiecznie, legalnie i całkowicie bez podatku.
Skutki w VAT
Co do zasady, darowizna to nieodpłatne przekazanie towarów i może podlegać opodatkowaniu VAT, jeśli przy ich nabyciu odliczono wcześniej podatek.
Zwolnione jest natomiast przekazanie całego przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) – w takim przypadku VAT nie występuje (art. 6 pkt 1 ustawy o VAT).
Dlatego przy darowiźnie składników majątku używanych w działalności gospodarczej warto rozważyć przekazanie ich właśnie w formie ZCP lub przedsiębiorstwa, a nie pojedynczych składników.
Dokumenty, które trzeba złożyć
– Darowizna pieniężna lub ruchomości:
- formularz SD-Z2 – do urzędu skarbowego właściwego dla obdarowanego (w ciągu 6 miesięcy),
- dowód przelewu lub przekazu pocztowego,
- umowa darowizny – nie jest obowiązkowa, ale warto ją sporządzić dla celów dowodowych.
– Darowizna nieruchomości lub przedsiębiorstwa:
- akt notarialny – notariusz automatycznie zgłasza darowiznę do urzędu,
- przy przekazaniu przedsiębiorstwa warto przygotować wykaz składników majątku oraz oświadczenie o przekazaniu zobowiązań.
– Darowizna udziałów lub akcji:
- umowa w formie aktu notarialnego (np. w spółce z o.o.),
- zgłoszenie zmiany w KRS,
- zgłoszenie SD-Z2 – w przypadku aktu notarialnego obowiązek zgłoszenia przejmuje notariusz.
Chcesz wiedzieć więcej? – skontaktuj się z naszymi Ekspertami.
