Planując założenie Fundacji Rodzinnej (dalej: FR), jednym z ważnych aspektów, na które powinni zwrócić uwagę przyszli fundatorzy, są kwestie podatkowe związane z jej działalnością. Ponieważ Fundacja Rodzinna gromadzi majątek, zarządza nim i przekazuje świadczenia beneficjentom, warto zrozumieć zasady opodatkowania oraz skutki podatkowe dla beneficjentów.
Fundacja Rodzinna jako podatnik CIT – zwolnienie z podatku, ale z wyjątkami
Fundacja Rodzinna, mimo że formalnie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), co do zasady korzysta ze zwolnienia z tego podatku. Zwolnienie to uwzględnia specyfikę i cel działania FR i oznacza, że nie musi ona płacić CIT m.in. od:
- majątku otrzymanego w formie darowizn czy spadków,
- dochodów uzyskanych w ramach dozwolonej działalności określonej w ustawie o Fundacji Rodzinnej.
Warto jednak pamiętać, że na etapie powstawania – jako „fundacja rodzinna w organizacji” – zwolnienie to ma charakter warunkowy. Aby z niego skorzystać, niezbędne jest:
- zgłosić Fundację Rodzinną do rejestru fundacji rodzinnych,
- uzyskać wpis do rejestru w ciągu 6 miesięcy od jej powstania.
Jeśli fundacja nie zostanie zgłoszona w terminie lub sąd odmówi jej wpisania do rejestru, traci ona prawo do zwolnienia z CIT – i to z mocą wsteczną od momentu jej powstania.
CIT 15% – kiedy Fundacja Rodzinna płaci podatek
Mimo ogólnego zwolnienia, Fundacja Rodzinna w określonych sytuacjach musi zapłacić CIT. Najczęściej dotyczy to momentu wypłaty świadczeń do beneficjentów. Wówczas obowiązuje preferencyjna stawka 15%.
Podatek CIT w wysokości 15% płacony jest, gdy fundacja:
- wypłaca świadczenia beneficjentom zgodnie ze statutem,
- przekazuje majątek w przypadku jej rozwiązania,
- wypłaca tzw. ukryte zyski, czyli świadczenia o charakterze zbliżonym do zysków spółek kapitałowych.
CIT 25% – stawka sankcyjna za działalność niezgodną z ustawą
Ustawa o CIT przewiduje też sankcyjną stawkę podatku – 25% – która ma zastosowanie w przypadku, gdy Fundacja Rodzinna prowadzi działalność wykraczającą poza dozwolony ustawowo zakres.
Taka działalność:
- nie realizuje celów statutowych fundacji,
- może wskazywać na wykorzystywanie FR jako mechanizmu optymalizacji podatkowej.
W praktyce oznacza to konieczność zapłaty wyższego CIT w przypadku np. prowadzenia działalności gospodarczej, która nie mieści się w katalogu ustawowym.
CIT 19% – szczególne przypadki opodatkowania Fundacji Rodzinnej
Stawka 19% znajduje zastosowanie w dwóch głównych przypadkach:
- Gdy Fundacja Rodzinna oddaje w najem, dzierżawę lub w inny sposób udostępnia składniki majątkowe – takie jak przedsiębiorstwo lub jego część – fundatorom, beneficjentom lub powiązanym z nimi podmiotom.
- Gdy Fundacja Rodzinna w organizacji nie zostanie wpisana do rejestru w wymaganym terminie lub otrzyma prawomocną odmowę wpisu – wówczas traci prawo do zwolnienia i musi zapłacić CIT według stawki 19% od momentu powstania.
Podatek od nieruchomości komercyjnych
Fundacja Rodzinna nie jest wyłączona z obowiązku zapłaty podatku od tzw. nieruchomości komercyjnych. Jeśli posiada budynki o dużej wartości, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, musi zapłacić podatek od wartości tych nieruchomości.
Podsumowanie
Zasady opodatkowania Fundacji Rodzinnej podatkiem CIT zostały zaprojektowane tak, by wspierać długofalowe zarządzanie majątkiem i realizację celów rodzinnych. Co do zasady, fundacja płaci podatek dopiero w momencie dystrybucji świadczeń do beneficjentów i fundatorów – przy zastosowaniu preferencyjnej stawki 15%.
Stawki 25% i 19% są wyjątkiem i dotyczą sytuacji, gdy fundacja:
- prowadzi działalność niezgodną z ustawą,
- udostępnia majątek podmiotom powiązanym,
- nie dopełni obowiązków formalnych.
Uzupełnieniem powyższego są przepisy dotyczące opodatkowania samych beneficjentów i fundatorów – zgodnie z ustawami o PIT oraz o podatku od spadków i darowizn, które omawiamy w odrębnym materiale.
Chcesz wiedzieć więcej? – skontaktuj się z naszymi Ekspertami.
